Xe hơi và Lái xe / Cars and Driving

Khả năng lái xe có thể trở thành hiện thực đối với nhiều người bị tê liệt, thậm chí cả những người bị hạn chế chức năng tay và chân ở mức độ cao. Hiện nay trên thị trường có nhiều loại thiết bị trợ lái và biện pháp sửa đổi xe hơi dành cho người tàn tật.

Bước đầu tiên trong quá trình học lái của người mắc bệnh tê liệt là vượt qua bài kiểm tra đánh giá toàn diện của một huấn luyện viên lái xe có đủ năng lực chuyên môn nhằm xác định ra cơ cấu lái xe căn bản, các yêu cầu sửa đổi cụ thể đối với xe và thiết bị trợ lái. Một bài kiểm tra đánh giá bao gồm kiểm tra thị lực và đánh giá độ khỏe, độ linh hoạt và tầm vận động của cơ bắp; khả năng phối hợp động tác và thời gian phản ứng; khả năng phán đoán và đưa ra quyết định; và khả năng lái có sự hỗ trợ của thiết bị thích ứng

Để tìm thấy một đánh giá viên có đủ năng lực chuyên môn, hãy liên hệ với một trung tâm phục hồi chức năng gần nơi quý vị ở hoặc liên hệ với Hiệp hội Chuyên gia Phục hồi Chức năng Lái xe (Association for Driver Rehabilitation Specialists - ADED, xin hãy xem phía dưới), nơi duy trì một danh sách các chuyên gia được chứng nhận trên toàn quốc.

Đối với việc xin cấp giấy phép lái xe, các tiểu bang yêu cầu phải có giấy cho phép lái xe dành cho người học lái còn hiệu lực hoặc giấy phép lái xe sẽ nhận được trong một cuộc kiểm tra đánh giá khả năng lái thực tế (on–the–road evaluation). Quý vị không thể bị từ chối cơ hội xin giấy phép hoặc bằng lái xe chỉ vì quý vị là người tàn tật, nhưng có thể quý vị sẽ nhận được giấy phép lái xe có hạn chế, căn cứ vào việc sử dụng các thiết bị thích ứng.

Khi quý vị được nhận xét mọi thứ đều ổn sau một cuộc đánh giá thì đó là lúc quý vị nên nghĩ đến những loại xe mà quý vị cho là phù hợp với khả năng và nhu cầu của quý vị. Lựa chọn loại xe để sửa đổi cần phải có sự hợp tác với chuyên gia đánh giá và một nhà buôn bán xe có đủ năng lực chuyên môn đối với việc sửa đổi. Những câu hỏi sau đây có thể giúp quý vị lựa chọn loại xe và khả năng thích ứng với điều kiện sẵn có của xe mà quý vị đã sở hữu.

Các thiết bị thích ứng có buộc quý vị phải mua một chiếc xe tải nhỏ không, hoặc một xe chở khách sẽ đáp ứng được không (quý vị sẽ lái xe khi ngồi trên xe lăn hoặc có thể chuyển từ xe lăn sang ghế lái chứ? Nếu quý vị có thể di chuyển từ xe lăn sang ghế lái thì quý vị có nhiều sự lựa chọn hơn.

Liệu xe có đủ diện tích để chứa thiết bị mà quý vị cần phải lắp vào xe không?

Liệu có còn đủ khoảng trống để cho những người khác ngồi vào sau khi xe được sửa đổi không?

Có đủ chỗ đỗ xe ở nhà và ở nơi làm không và việc chất/dỡ xe lăn hoặc khung đi lên xe có thuận tiện không?

Nếu có một bên thứ ba thanh toán chi phí cho xe, các thiết bị thích ứng, hoặc chi phí sửa đổi, hãy tìm hiểu xem liệu có bất cứ giới hạn hoặc hạn chế nào đối với những hạng mục được bao trả không. Luôn lấy một bản kê chấp thuận thanh toán cho những hạng mục từ Cơ quan tài trợ trước khi quý vị mua sắm.

Chi phí sửa đổi xe thường khác nhau rất lớn. Một xe hơi mới cần sửa đổi để phù hợp với thiết bị thích ứng có thể gây tốn phí từ $20,000 đến $80,000 Mỹ kim. Do đó, cần phải dành thời gian điều tra những khả năng giúp đỡ tài chính của cộng đồng và cá nhân.

Có những chương trình giúp thanh toán một phần hoặc toàn bộ chi phí sửa đổi xe hơi, phụ thuộc vào nguyên nhân và bản chất của tình trạng tàn tật. Hãy liên hệ với Ban Phục hồi Chức năng Hướng nghiệp (Vocational Rehabilitation) của tiểu bang hoặc cơ quan khác cung cấp các dịch vụ hướng nghiệp, và, nếu có thể hãy liên hệ với Bộ Sự vụ Cựu Quân nhân (Department of Veterans Affairs). Đồng thời quý vị cũng cân nhắc những thông tin sau đây:

* Nhiều hiệp hội phi lợi nhuận đứng ra bênh vực cho những người bị tàn tật có các chương trình trợ cấp giúp thanh toán cho các thiết bị thích ứng
* Nếu quý vị có bảo hiểm sức khỏe tư nhân hay chương trình bồi thường lao động, có thể quý vị được bao trả cho những trang thiết bị thích ứng và dịch vụ sửa đổi xe. Hãy hỏi ý kiến hãng bảo hiểm của quý vị.
* Nhiều nhà sản xuất có chương trình giảm giá hoặc hoàn tiền cho những xe sửa đổi.
* Một số tiểu bang áp dụng chính sách miễn thuế kinh doanh đối với những thiết bị thích ứng nếu quý vị được bác sĩ kê toa sử dụng thiết bị đó.

Quý vị có thể hội đủ điều kiện được hoàn một số tiền lớn khi quý vị nộp tờ khai thuế liên bang. Hãy hỏi ý kiến một nhà tư vấn thuế có đủ năng lực chuyên môn để biết được liệu chi phí mua các thiết bị thích ứng sẽ giúp quý vị hội đủ điều kiện được khấu trừ dịch vụ y khoa không.

Tìm một người buôn bán xe hơi có đủ năng lực chuyên môn để sửa đổi xe cho quý vị. Hãy đề nghị người buôn bán xe hơi cho quý vị xem, kiểm tra giấy chứng nhận và các thông tin giới thiệu. Họ có phối hợp làm việc với những chuyên gia đánh giá không? Họ sẽ xem xe của quý vị trước khi quý vị mua chứ? Họ có yêu cầu xuất trình toa thuốc của bác sĩ hay giấy cho phép của một chuyên gia đánh giá khả năng lái xe khác không? Họ có cung cấp khóa huấn luyện cách sử dụng thiết bị không? Họ có cung cấp dịch vụ sửa đổi xe không? Chi phí sửa đổi là bao nhiêu? Công việc sửa đổi mất bao nhiêu thời gian? Chính sách bảo hành như thế nào?

Các nguồn: U.S. Bộ Giao thông (Department of Transportation), Hiệp hội Chuyên gia Phục hồi Chức năng Lái xe (Association for Driver Rehabilitation Specialists)