Sintomas Ng Post- Polio(PPS)

Ang insidente ng poliomyelitis (paralisis sa pagkasanggol) ay nasugpo na sa halos lahat ng bansa sa mundo magmula ng pahintulutan and paggamit ng mga bakunang Salk (1995) & Sabin (1962).

Tinataya ng World Health Organization na mayroong 12 milyong katao sa buong mundo na may iba’t-ibang antas ng kapansanan na dulot ng poliomyelitis. Pinapalagay ng National Center for Health Statistics na may 1 milyong tao ang nakaligtas sa polio sa Amerika. Mga 433,000 sa kanila ay nag-ulat ng paralisis na nagresulta sa iba’t-ibang uri ng kapansanan.

Sa maraming taon, karamihan sa mga nakaligtas sa polio ay namuhay nang aktibo, nakaranas ng matatag na kalusugan at matagal nang limot ang alaala ng polio. Sa huling mga taon ng dekada 70’s, ang mga nakaligtas sa polio ay nakapansin ng mga problema sa pagkahapo at pananakit ng katawan, problema sa paghinga at paglunok, at karagdagang panghihina –tinawag ito ng mga dalubhasa sa medisina bilang post-polio syndrome (PPS).
May mga nakadama ng panghihina na kaugnay sa PPS na maihahalintulad sa pagkapagod mula sa trangkaso na lumalala habang tumatagal ang isang araw. Ang uri ng panghihina ito ay maaari ring tumindi habang nagsasagawa ng pisikal na aktibidad at pwedeng maging sanhi ng hirap na konsentrasyon at memorya. Ang iba naman ay nakakaranas ng panlalata ng kalamnan, isang uri ng panghihina ng kalamnan na tumitindi kapag nag-eehersisyo at bumubuti kapag nagpapahinga.

Ang mga kasalukyang pananaliksik ay nagsasabing ang haba ng panahon ng pamumuhay ng may mga kapansanang dulot ng polio ay pareho lang sa peligro ng kronolohikal na edad ng pasyente. Lumalabas din na ang mga indibidwal na nakaranas ng pinakamatitinding orihinal na pagkaparalisa na may pinakamalaking pagpapakita ng senyales ng paggaling, ngayon ay mas nagkakaroon ng mga problema kung ihahambing sa mga iba na hindi ganoon kalubha ang naranasan na polio.

Ang kasalukuyang pinagkakaisahang palagay sa pagpapaliwanag sa mga sintomas ng post-polio ay nakasentro sa mga selula ng nerbiyo at ang kaugnay na mga himaymay ng kalamnan nito. Kapag nasira o napinsala ng poliovirus ang mga nerbiyo sa pagkilos, ang mga himaymay ng kalamnan ay “nauulila” at nagbubunga ng paralisis. Ang mga nakaligtas sa polio na nanumbalik ang kakayahang kumilos ay dahil sa bumuti nang kaunti ang mga selula ng nerbiyo. At ang karagdagang paggaling ay dulot ng kakayahan ng mga katabing selula ng nerbiyo ng hindi naapektuhan na tumubo at dumugtong sa mga naulilang himaymay ng kalamnan.

Ang mga nakaligtas sa polio na namumuhay na sa maraming taon na may ganitong bagong istruktura ng sistema ng nerbiyo at kalamnan ay nararanasan ngayon ang epekto -- ang sobrang paggamit sa mga nakaligtas na selula ng nerbiyo, kalamnan at kasukasuan, na mas pinalalala ng epekto ng pagtanda. Habang ipinagpapatuloy ang pananaliksik sa sanhi ng virus, wala pa ring tiyak na patunay para suportahan ang konsepto na ang sintomas ng post-polio ay panunumbalik ng salot ng polio.

Ang mga nakaligtas sa polio ay nangangalaga sa kanilang kalusugan sa pamamagitan ng madalas ng pagpapatingin sa manggagamot, pagkain ng mga masusustansyang pagkain, pag-iwas sa sobrang pagbigat ng timbang, at paghinto sa paninigarilyo o sobrang pag-inom ng alak.

Ang mga nakaligtas sa polio ay kailangang maging sensitibo sa kanilang katawan. Iwasan ang mga gawain na nagdudulot ng pananakit –ito ay isang babala. Iwasan ang sobrang pag-inom ng mga sugpo-kirot, lalo na ng mga narkotiko. Huwag abusuhin ang mga kalamnan ngunit maaaring ipagpatuloy ang mga gawaing hindi nagpapalala sa mga sintomas. Partikular, huwag mag-ehersisyo nang sobra o magtuluy-tuloy sa pag-eehersisyo kahit na may nararamdaman nang pananakit. Iwasan ang gawaing nagdudulot ng pagkahapo na tumatagal nang higit sa sampung minuto. Huwag sayangin ang lakas sa mga gawain na hindi mahahalaga.

Karaniwang hindi nakamamatay ang PPS ngunit maari itong magdulot ng matinding pagkaasiwa at kapansanan. Ang pinakakaraniwang kapansanan na dulot ng PPS ay ang pagbaba sa kakayahang kumilos. Ang mga taong may PPS ay maari ring makaranas ng hirap sa pagsasagawa ng mga pang-araw-araw ng mga gawain tulad ng pagluluto, paglilinis, pamimili, at pagmamaneho. Maaaring kailanganin ng ibang tao ang mga aparatong pang-asiste tulad ng tungkod, saklay, silyang de-gulong, walkers, o mga electric scooter. Kung ang mga sintomas ay labis na malubha, ang mga taong ito ay maaaring kailanganing magpalit ng trabaho o huminto na lang sa pagtatrabaho.

Maraming indibidwal ang nahihirapan dahil sa kanilang mga bagong kapansanan. Sa ibang may PPS, ang pag-alaala sa mga karanasan nila sa polio noong sila ay bata pa ay maaaring makaapekto sa kalusugan ng kanilang kaisipan. Buti na lamang at lumalawak ang atensyon sa PPS sa komunidad ng medisina, at dumadami ang bilang ng mga propesyunal na may kaalaman sa PPS at sila ay may kakayahang magbigay ng tamang medikal at sikolohiyang tulong. Dagdag pa rito, mayroong mga grupong nagbibigay ng suporta sa mga may PPS, pahayagan at mga network na pang-edukasyong naghahatid ng mga pinakabagong impormasyon ukol sa PPS habang nagbibigay ng konsolasyon na hindi sila nag-iisa sa kanilang pakikipagbuno sa PPS.

Pinagkuhanan ng mga materyal: Post-Polio Health International, Montreal Neurological Hospital Post-Polio Clinic.