Respiratoryo

Kapag tayo ay humihinga, pumapasok sa mga baga natin ang oksiheno mula sa hangin, at ito ay kinukuha ng dugo at dinadala sa lahat ng bahagi ng katawan. Kasabay nito, dinadala ng dugo ang oksihenong may tig-dadalawang atomo ng elementong karbon sa mga baga na siyang naghihinga nito palabas nang may kasamang hangin.

Ang mga baga ay hindi naaapektuhan ng pagkalumpo, o paralisis. Ngunit, ang kalamnan ng dibdib, tiyan at bamban ay maaaring maapektuhan. Sa pagsikip ng iba’t ibang kalamnan gamit sa paghinga, lumuluwang naman ang mga baga, na nagpapabago sa diin sa loob ng dibdib kaya may hanging dumadaloy papunta sa mga baga. Ito ang tinatawag na paglanghap ng hangin– na nangangailangan ng lakas ng mga kalamnan. Sa pagluwag naman ng mga kalamnan na ito, dumadaloy ang hangin palabas sa mga baga, at ito naman ang palabas na pagbuga ng hangin.

Kung ang paralisis ay naganap sa C-3 na antas o mas mataas pa, ang nerbiyong phrenic ay hindi magigising kaya ang bamban ay hindi gagana. Ito ay nangangahulagan na nangangailangan ng mekanikal na tulong– karaniwan ang bentilador - upang makahinga ang pasyente.

Ang mga taong may paralisis mula sa mid-thoracic na antas o mas mataas pa ay mahihirapan sa paghinga nang malalim at pagbuga nang may puwersa. Sapagkat hindi nila magamit ang kanilang tiyan at ang kalamnan sa pagitan ng mga buto ng tadyang hindi rin nila magawang umubo nang may puwersa. Ito ay maaring magbunga ng paninikip ng baga at impeksyon sa sistema ng respiratory.

Maliban dito, ang mga plema ay kayang magtilang pandikit, kaya ang mga gilid ng iyong daluyan ng hangin ay nagdidikit at hindi nagiging maayos ang implasyon nito. Tinatawag itong atelectasis, o pagbagsak ng bahagi ng baga. Maraming taong may paralisis ay nasa panganib na magkaroon nito. May ibang mga tao na nahihirapang gumaling ang sipon o sistemang respiratoryo at parang hindi nawawalan ng sipon o ubo. Maaaring magtuloy ito sa pneumonia kung ang mga plema ay maging sahi ng pagpaparami ng iba’t ibang bakterya.

Isang mainam na paraan ang pag-ubo nang may pantulong: may isang taong tutulong na maglapat ng puwersa sa tiyan pataas, na humahalili sa kilos ng kalamnan ng tiyan kapag umuubo nang malalim. Ito ay higit na mas banayad kaysa sa Heimlich maneuver at mahalagang isabay ang paglapat ng puwersa sa natural na ritmo ng paghinga.

Isa pang paraan ay ang pagtatambol: ito ay ang magaan na pagtambol sa kaha ng katawan upang mapaluwag ang paninikip sa mga baga,

Postura sa Pagpapaagos: Gumagamit ito ng grabitasyon upang simutin ang plema mula sa ilalim ng iyong mga baga pataas sa dibdib kung saan maari na itong iubo at ilabas, o maaari ring lunukin. Karaniwang gumagana ito kapag ang ulo ay mas mababa kaysa sa mga paa sa loob ng labinlima o dalawampung minuto.

Ang mga taong may tracheostomies na gumagamit ng bentilador ay kailangang regular na makunan ng plema mula sa kanilang mga baga; ito ay maaring kailanganin mula tuwing tatlumpung minuto hanggang sa isang beses lang kada araw.

Mga Bentilador

May dalawang saligang uri ng de-makinang mga bentilador. Ang mga negatibong puwersa na bentilador, tulad ng de-makinang mga pulmon, ay lumilikha ng basiyong espasyo sa paligid ng labas ng dibdib, na nagiging sanhi ng pagluwang nito at pagpasok ng hangin sa mga baga. Ang mga positibong puwersa na bentilador, na ginagamit na mula pa noong dekada ‘40, ay gumagamit ng kabaligtarang paraan. Gumagana ito sa pamamagitan ng pagbuga ng hangin direkta sa mga baga.

Maaari ring gumamit ng maliit na maskara sa ibabaw ng ilong at bibig para sa positibong puwersa ng bentilasyon. Para sa mga pasyenteng hindi nangangailangan ng tulong sa paghinga sa lahat ng oras, ang mga nasabing pamamaraan na hindi nakakahawa ay isang paraan upang maiwasan ang mga kumplikasyon na maaaring idulot ng tracheostomies.

Ang isa pang pamamaraan ng paghinga ay ang paggamit isang elektronikong kagamitan na itinatanim sa dibdib upang gisingin ang nerbiyong phrenic at magpadala ng regular na senyales sa bamban, kaya ito’y nagsisikip at napupuno ng hangin ang mga baga. Mayroon nang mga phrenic na taga-takda ng hakbang ng nerbiyo mula pa noong dekada ’50, ngunit mahal at hindi malaganap na ginagamit ang mga ito.

Tracheostomy Pag-aalaga

Maraming mga posibleng kumplikasyon ang kunektado sa tubo ng tracheostomy, kasama na ang kawalan ng kakayahang makapagsalita or makalunok nang normal. May mga tubo sa tracheostomy na, kapag lumanghap, ay kayang magdirtekta ng hangin pataas na nagpapahintulot sa taong makapagsalita sa regular at panaka-nakang interbal.

Ang impeksyon ay isa pang kumplikasyong kunektado sa tracheostomy. Ang tubo ay isang banyagang bahagi sa leeg, at may kakayahan itong magdala ng mga organismo, na sa karaniwan ay kayang puksain ng mga defense mechanism sa ilong at bibig. Ang pangaraw-araw na paglilinis ng lugar ng tracheostomy ay isang mahalagang paraan upang makaiwas sa impeksyon.

Pinagkunang Materyal:

Craig Ospital, Unibersidad Ng Miami Paaralan ng Medisina, Unibersidad Ng Washington Paaralan Ng Medisina Departamento Ng Medisinang Rehabilitasyon.